|
دراينجا سعي شده است كه به
بررسي روشهاي صحيح نگارش مقالات علمی-پژوهشي پرداخته شود.
انواعمقاله
مقالاترا از چند دیدگاهمیتواندستهبندیکرد.
یکیاز ایندستهبندیها میتواند بر اساسمحتوایاطلاعاتمقالهباشد کهاز
اینمنظر مقالاتبه چهارنوع تحقیقی ،تحلیلی ، مروری و گردآوری تقسیم می شوند:
1.مقالهتحقیقی(پژوهشی):
2.مقالهتحلیلی:
3.مقالهمروری: اینمقالهبهتحلیلکلانو ارزیابیانتقادینوشتههاییمیپردازد
کهقبلاً منتشر شدهاست
مولفمقالهمروریاز طریقمقولهبندییکپارچهسازیو
ارزشیابیمتونمنتشر شدهپیشینسیر پیشرفتپژوهشهایجاریرا در جهتروشنساختنمسئلهایمشخصدنبالمیکند ایننوعمقالهکهبهناممقالهنظرینیز شناختهمیشود،
مقالهایاستکهمولفبا استفادهاز منابعپژوهشیپیشیننظریهخاصیرا در
حوزهکار خود مطرحمینماید. در ایننوعمقالهنویسندهممکناستنظریههایقبلیرا
گسترشدهد، آنها را با استفادهاز شواهد استحکامبخشد، آنها را بهشکلدیگریبیانکند
یا آنها را مورد تاملو تردید قرار دهد. برگرفتهاز تحقیقیاستکهبهتازگیپایانیافتهاستو
چونمتکیبر یافتههایتحقیقاتیاست گزارشتحقیقنیز بهآنگفتهمیشود.
البتهعلاوهبر چهار مورد ذکر
شدهگونههایدیگریاز نوشتههایمجلاتوجود دارند کهاز فراوانیکمتریبرخوردارند؛
نظیر یاداشتهایانتقادی ، نقد و بررسیگزارشکوتاهو غیره.
با توجهبهاینکهنوشتهحاضر
بیشتر بر مقالهتحقیقیتاکید دارد، لازماستابتدا اجزاء مقالهتحقیقیو در
ادامهشیوهنوشتناینگونهمقالهها مورد بحثو بررسیواقعشود.
1.عنوان مقاله:
1.عنوان مهمترین عبارت یک مقاله است. اگر خوانندهای اهمیت
نوشتهای را از عنوان آن برداشت نکند به خواندن آن ادامه نمیدهد. عنوانهای
طولانی حامل اطلاعات بیشتری هستند ولی توجه کمتری جلب میکنند، بهخصوص در
افرادی که با نگاه سریع و گذرا از روی عناوین موجود در فهرست مجلات، مقاله
مورد نظرشان را انتخاب میکنند.
2.عناوینی که از لغات ایهامدار استفاده میکنند، جذابیت
بیشتری برای خوانندگان دارند، ولی نباید به تبیین محتوای اطلاعاتی مطلب
بپردازند.به طور کلی عنوان باید فشرده و مختصر و یادآوردنی باشد و از
اصطلاحات نامانوس پرهیز کرد.
3.تیتر میتواند یککلمهای، دو کلمهای یا حتی یک جمله باشد
و یا به صورت پرسشی، امری و یا نفی
4.استفاده از صفت و موصوفهای لازم برای گویاتر نمودن عنوان
5.توجه به این نکته که عنوان یک برچسب است نه جمله
6.عنوان باید فاقد پیش داوری باشد
7.با در نظر گرفتن اینکه چه چیزی را می خواهیم بررسی کنیم؟
8.در چه جامعه ای(جامعه هدف) در کجا و در چه زمانی؟
2. نام نویسنده-نویسندگان
مشخص کردن نام و رابطه عضویتی
نویسنده یا نویسندگان.
3.چکیده
مواد روشها:در این قسمت از
مقاله چگونگی و روش انجام پژوهش ، نمونه گیری (انتخاب نمونه ها ) جامعه هدف
و مراحل اجرائی پژوهش و نحوه تجزیه و تحلیل داده ها میزان دقت و چگونگی
کنترل آنها بیان می شود.قسمت مواد و روشها در مقاله باید به طور تخصصی و با
جزئیات کامل مطرح شود. به نحوی که محققان دیگر نیز بتوانند آن را انجام دهند.
یک اشتباه شایع در این قسمت، بیان نشدن برخی جزئیات ضروری است که خواننده را
از درک صحیح روش انجام مطالعه باز میدارد، بنابراین قرار دادن خود به جای
خواننده در این قسمت نیز بسیار مفید خواهد بود.
1. پرهیز جدی از آوردن مراجع، فرمول و علامتهای ویژه
2.رعایت کوتاهی و فشرده بودن ( در حد یک بند و سقف 200 تا
250 کلمه)
3.خلاصه مقاله دارای اهمیتی تقریباً مساوی با عنوان است،
گاهی تنها بر اساس خلاصه مقاله یک خواننده تصمیم میگیرد مقاله را بخواند یا
آن را کنار بگذارد.
4.کلید واژهها تا سقف پنج کلمه و یا اصطلاح
5.مقدمه:
1.هدف اصلی مقدمه طراحی یک نقشه است که نویسنده ابتدا به طور
عام لزوم بررسی موضوع را عنوان میکند و سپس با نشان دادن روشها به یک سوال
اصلی که همان هدف مقاله است، میرسد. یک تاریخچه کوتاه که اهمیت مطالعه را
عنوان میکند و اطلاعات قبلی موجود در این زمینه را بیان کرده و نقایص موجود
را نمایان میسازد، عموماً در مقدمه آورده میشود.
2.تعریف مسئله و قلمرو تحقیق
3.طرح طبقهبندیها و شاخههای مرتبط با موضوع
4.ارائه تعاریف اصطلاحات اصلی و علائم و اختصارات
5.مروری کلی بر مقاله
6. بدنه اصلی و ساختار عمومی مقاله
متشکل از یک تا چند بخش و در
برگیرنده اصل تحقیق و مطالعه ، نظیر روش و متدولوژی، فرضیات و مدل ریاضی.
شروع مقاله
برای آغاز مقاله روشهای مختلفی
وجود دارد :
1.ساده، مستقیم و خبری:
در این نوع مقدمه، نویسنده در
ابتدا موضوع را برای خواننده مطرح یا خبری را که در مورد آن به ارائه نظر میپردازد،
بیان میکند و در یک جریان منطقی-تشریحی با نتیجهگیری مقاله را به پایان میبرد.
1.دربرگیرنده :(اشاره كلي به روشهاو قلمرو تحقیق، اهمیت کلّی
تحقیق ، مروری فشرده بر ساختار مقاله ، نوآوریها ودستاوردهای مقاله، معرفی
کلی و گویای تحقیق / بیان هدف)
2.نقل قول و اقتباس از افکار و
عقاید دیگران
در این نوع مقدمه، نویسنده با
یک جمله یا بند از نوشته یا افکار مشاهیر علمی، ادبی، مذهبی و ... مقاله را آغاز میکند. ممکن است نقل قول از یک آدم
غیرمشهور و عادی هم باشد اما در هر حال نقل قول باید با موضوع مقاله مرتبط
باشد.
3.امثال و حکم و روایات:
نویسنده میتواند مقاله را با
یک مثل، حکایت یا روایت آغاز کند. بدیهی است این مثل یا حکایت باید همآوا
با موضوع و هدف مقاله انتخاب شود.
4.شعر:
آوردن قطعه شعری از شاعران کهن
و نو به جذابیت مقاله کمک میکند. در واقع شعر بیشترین معنا را با کمترین
واژهها ادا میکند. قطعه شعر میتواند هدف نویسنده را از مقاله در ابتدای
نوشتار بیاورد.
5.وصفی:
مقالهنویسانی که قلمشان دارای
قدرت تصویرپردازی و تشریح است معمولاً از این روش برای شروع مقاله استفاده
میکنند. این روش برای توصیف یک واقعه یا صحنه و عینیت بخشیدن به موضوع و
خواننده را در صحنه قرار دادن، مورد استفاده قرار میگیرد.
7.طرح افقهای تحقیقاتی برای ادامه و توسعه تحقیق
8.تشکر و قدر دانی در صورت نیاز
قدردانی از موسسات و یا اشخاصی
که در به ثمر رسیدن تحقیق و یا بهتر انجام شدن فعالیتهای مربوط به مقاله
تاثیرگذار بودهاند.
9. منابع
ارائه فهرست مرتب شده منابع,نتایج بحث و جمع بندی
10.پیوستها (در صورت نیاز)
ارائه مطالب ضروری برای فهم و
پشتیبانی از مطالب اصلی مقاله
موارد ویرایشی
رعایت ملاحظات دستوری در جملات
و سعی در نوشتن جملات کوتاه و گویا
شماره گذاری عنوان بخشها و
زیربخشها
شماره گذاری روابط و فرمولها
ارائه شرح مفید و گویا در بالای
جداول و پائین شکلها
شماره گذاری جداول و شکلها به
طور جداگانه
ارجاع دهی به هر جدول و یا هر
شکل در متن از طریق شماره مربوطه
رعایت دندانهگذاری مناسب به
منظور تفکیک بهتر و خواناتر نمودن نوشتار
پرهیز از شکستهشدن کلمات در دو
خط متوالی (نظیر "می" در آخر خط و "شود" در ابتدای خط
بعدی)
پرهیز از کپیکردن تصاویر
ناخوانای مراجع و منابع، سعی در بازطراحی آنها با ذکر دقیق ماخذ در ذیل آنها
امّا چرا بعضی از مقالات
پذیرفته نمی شود ؟
1.ابهام در موضوع مقاله و وجود تعداد زیاد مقالات مشابه از
قبل
2.عدم ذکر زمینه اصلی تحقیق
3.تعداد کم نمونه های مورد مطالعه
4.عدم ذکر صحیح ارقام آماری
5.فقدان بحث و پرداختن به نتایج
6.چکیده های خیلی کوتاه و خیلی زیاد
7.بی دقتی در تهیه متن (غلط تایپی ، اشتباهات متن)
|